ਭਾਈ ਜਗਤਾਰ ਸਿੰਘ ਜੱਗੀ ਜੌਹਲ

ਪਰਿਵਾਰ ਸਮੇਤ ਸੰਘਰਸ਼ 'ਚ ਕੁੱਦਣ ਵਾਲਾ ਜੁਝਾਰੂ ਸ਼ਹੀਦ ਭਾਈ ਜੋਗਾ ਸਿੰਘ ਬਿਸ਼ਨੰਦੀ

ਸ਼ਹੀਦ ਭਾਈ ਜਸਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਜੀ ਉਰਫ ਭਾਈ ਜੋਗਾ ਸਿੰਘ ਬਿਸ਼ਨੰਦੀ

( ਸ਼ਹੀਦੀ 7 ਦਿਸੰਬਰ 1992 )

ਭਾਈ ਜੋਗਾ ਸਿੰਘ ਦਾ ਜਨਮ ਸੱਤਰ ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਅਰੰਭਲੇ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਪਿੰਡ ਬਿਸ਼ਨੰਦੀ ਦੇ ਸ.ਗੁਰਦੇਵ ਸਿੰਘ ਦੇ ਘਰ ਮਾਤਾ ਪ੍ਰੀਤਮ ਕੌਰ ਦੀ ਕੁੱਖੋਂ ਹੋਇਆ।ਆਪ ਦੇ ਪਿਤਾ ਜੀ ਦਾ ਦਮਦਮੀ ਟਕਸਾਲ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਗੂਡ਼੍ਹਾਂ ਰਿਸ਼ਤਾ ਸੀ।ਇਹੀ ਕਰਨ ਸੀ ਕਿ ਸੰਨ1978 ਦੇ ਖ਼ੂਨੀ ਸਾਕੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸੰਤ ਜਰਨੈਲ ਸਿੰਘ ਖਾਲਸਾ ਭਿੰਡਰਾਂਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ ਅਰੰਭ ਹੋਈ ਸਿੱਖ ਜੱਦੋਜਹਿਦ ਨਾਲ ਅਰੰਭ ਤੋਂ ਹੀ ਜੁਡ਼ ਗਏ।

ਆਪ ਵੀਹ ਕੁ ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਸਨ,ਜਦੋਂ ਆਪ ਦੇ ਇਲਾਕੇ ਦੇ ਇੱਕ ਹੋਰ ਸਿੰਘ ਭਾਈ ਜੋਗਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਬੱਬਰ ਨੇ ਆਪ ਦਾ ਰਿਸ਼ਤਾ ਆਪਣੇ ਪਿੰਡ ਦੇ ਸ.ਹਰਬੰਸ ਸਿੰਘ ਦੀ ਲਡ਼ਕੀ ਬੀਬੀ ਗੁਰਬਿੰਦਰ ਕੌਰ ਨਾਲ ਕਰਵਾ ਦਿੱਤਾ।

ਸੰਨ1984 ਵਿੱਚ ਆਪ ਦਾ ਅਨੰਦ ਕਾਰਜ ਹੋਇਆ।ਆਪ ਦੇ ਵਿਆਹ ਨੂੰ ਅਜੇ ਥੋਡ਼ਾ ਚਿਰ ਹੀ ਹੋਇਆ ਸੀ ਕਿ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਫ਼ੌਜ ਨੇ ਸ੍ਰੀ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ 'ਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।ਆਪ ਉਸ ਸਮੇਂ ਸ੍ਰੀ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਅੰਸਰ ਹੀ ਸਨ।ਸੰਤ ਜਰਨੈਲ ਸਿੰਘ ਦੇ ਥਾਪਡ਼ੇ ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਦੇ ਓਟ ਆਸਰੇ

ਨਾਲ ਬਾਕੀ ਸਿੰਘਾਂ ਵਾਂਗ ਆਪ ਵੀ ਮੋਰਚੇ ਵਿੱਚ ਡਟੇ ਅਤੇ ਮਾਮੂਲੀ ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ ਅਥਾਹ ਹਮਲਾਵਰ ਫ਼ੌਜਾਂ ਦਾ ਮੂੰਹ ਮੋਡ਼ਦੇ ਰਹੇ।ਅਖੀਰ ਜਦੋਂ ਟੈਂਕਾਂ ਅੱਗੇ ਕੋਈ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਨਾ ਰਹੀ ਤਾਂ ਆਪ ਕੁਝ ਹੋਰ ਸਿੰਘਾਂ ਸਮੇਤ ਘੇਰਾ ਤੋਡ਼ ਕੇ ਬਚ ਨਿਕਲੇ ;ਜਦਕਿ ਆਪ ਦੇ ਪਿਤਾ ਸ.ਗੁਰਦੇਵ ਸਿੰਘ ਉੱਥੇ ਹੀ ਜੂਝਦੇ ਹੋਏ ਸ਼ਹੀਦ ਹੋ ਗਏ।ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਭਾਈ ਜੋਗਾ ਸਿੰਘ ਦੇ ਚਡ਼੍ਹਦੀ ਕਲਾ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਬਾਰੇ ਤਿੰਨ ਮਹੀਨੇ ਬਾਅਦ ਪਤਾ ਲੱਗਾ।ਆਪ ਦੀ ਸਿੰਘਣੀ ਵੀ ਆਪ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਬਿਖਡ਼ੇ ਰਾਹਾਂ ਦੀ ਪਾਂਧੀ ਬਣ ਗਈ।ਆਪ ਭਾਈ ਤਰਸੇਮ ਸਿੰਘ ਕੋਹਾਡ਼,ਭਾਈ ਮੱਖਣ ਸਿੰਘ ਸ਼ਿੱਥ,ਭਾਈ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦਿਆਲਗਡ਼੍ਹ,ਭਾਈ ਰੋਸ਼ਨ ਲਾਲ ਬੈਰਾਗੀ,ਭਾਈ ਦਲਬੀਰ ਸਿੰਘ ਬਿੱਲਾ ਵਰਪਾਲਾਂ ਵਾਲਾ ਆਦਿ ਸਿੰਘਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਪੰਥ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਨ ਲੱਗੇ।ਇਸ ਚੱਲਦੇ ਸੰਘਰਸ਼ ਵਿੱਚ ਥੋਡ਼ੇ ਕੁ ਵਕਫ਼ੇ ਪਿੱਛੋਂ ਆਪ ਮੁਕਤਸਰ ਦੇ ਕੋਲੋਂ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕਰ ਲਏ ਗਏ।ਕੇਸ ਪਤ ਕੇ ਆਪ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਫਰੀਦਕੋਟ ਜੇਲ੍ਹ,ਫਿਰ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਜੇਲ੍ਹ ਤੇ ਫਿਰ ਗੁਰਦਾਸਪੁਰ ਜੇਲ੍ਹ ਵਿੱਚ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।ਗੁਰਦਾਸਪੁਰ ਜੇਲ੍ਹ ਵਿੱਚੋਂ ਆਪ ਨੇ ਫਰਾਰ ਹੋਣ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ।ਆਪ ਦੀ ਤਰੀਕ ਪੇਸ਼ੀ'ਤੇ ਆਪ ਦੀ ਸਿੰਘਣੀ ਨੇ ਆਪ ਨੂੰ ਘਰੇਲੂ ਤੇ ਲੋਡ਼ੀਂਦੇ ਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਹੀ ਕੁਝ ਸ਼ਸਤਰ ਲੁਕਾ ਕੇ ਆਪ ਨੂੰ ਦੇ ਦਿੱਤੇ।ਇਹਨਾਂ ਸ਼ਸਤਰਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਆਪ ਭਾਈ ਦਲਬੀਰ ਸਿੰਘ ਬਿੱਲਾ ਵਰਪਾਲ,ਭਾਈ ਰੋਸ਼ਨ ਲਾਲ ਬੈਰਾਗੀ,ਭਾਈ ਜਸਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਕਾਕਾ ਤੇ ਬਾਬਾ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦਿਆਲਘਡ਼੍ਹ,ਗੁਰਦਾਸਪੁਰ ਜੇਲ੍ਹ 'ਚੋਂ ਫ਼ਰਾਰ ਹੋ ਗਏ।ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪੰਥਕ ਸੰਘਰਸ਼ ਵਿੱਚ ਆਪ ਨੇ ਫਿਰ ਪੂਰੀ ਤਨਦੇਹੀ ਨਾਲ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣਾ ਅਰੰਭ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।ਫਰਾਰ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪੰਜ ਕੁ ਮਹੀਨੇ ਬਾਅਦ ਹੀ ਕਲਾਨੌਰ ਨੇਡ਼ੇ ਪਿੰਡ ਸਰਵਾਲੀ ਦੀ ਪੁਲੀ ਤੇ ਗਹਿਗੱਚ ਮੁਕਾਬਲਾ ਹੋਇਆ,ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਅਖਾਡ਼ਾ ਪਿੰਡ ਦਾ ਕਾਕਾ ਨਾਂ ਦਾ ਨੌਜਵਾਨ ਅਤੇ ਜਸਪਾਲ ਸਿੰਘ ਸ਼ਹੀਦ ਹੋ ਗਏ,ਜਦਕਿ ਭਾਈ ਜੋਗਾ ਸਿੰਘ ਬਿਸ਼ਨੰਦੀ ਅਤੇ ਭਾਈ ਖਜ਼ਾਨ ਸਿੰਘ ਲੱਧੂਵਾਲ ਦੇ ਜ਼ਖ਼ਮੀ ਹੋਣ ਪਿੱਛੋਂ ਹਿੰਦੋਸਤਾਨੀ ਫ਼ੋਰਸਾਂ ਵੱਲੋਂ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕਰ ਲਏ ਗਏ।

ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕਰਨ ਪਿੱਛੋਂ ਪੁਲੀਸ ਆਪ ਨੂੰ ਧਾਰੀਵਾਲ ਥਾਣੇ ਲੈ ਗਈ,ਇਸ ਪਿੱਛੋਂ ਬਹਾਦਰਗਡ਼੍ਹ ਲੱਧਾ ਕੋਠੀ ਆਦਿ ਥਾਂਵਾਂ 'ਤੇ ਰੱਖ ਕੇ ਆਪ ਉੱਪਰ ਅਥਾਹ ਤਸ਼ੱਦਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।ਦੋ ਤਿੰਨ ਮਹੀਨੇ ਥਾਣਿਆਂ ਵਿੱਚ ਘੁਮਾਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉੱਪਰ ਕਈ ਕੇਸ ਪਾ ਕੇ ਗੁਰਦਾਸਪੁਰ ਜੇਲ੍ਹ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ,ਪਰ ਗੁਰਦਾਸਪੁਰ ਜੇਲ੍ਹ ਅਫ਼ਸਰਾਂ ਨੇ ਆਪ ਨੂੰ ਗੁਰਦਾਸਪੁਰ ਜੇਲ੍ਹ 'ਚ ਰੱਖਣ ਤੋਂ ਨਾਂਹ ਕਰ ਦਿੱਤੀ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਆਪ ਨੂੰ ਸੰਗਰੂਰ ਜੇਲ੍ਹ 'ਚ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।ਕੁਝ ਚਿਰ ਸੰਗਰੂਰ ਰੱਖ ਕੇ ਫਿਰ ਆਪ ਨੂੰ ਨਾਭੇ ਜੇਲ੍ਹ ਵਿੱਚ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।

ਆਪ ਦੇ ਜੇਲ੍ਹ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਦੌਰਾਨ ਵੀ ਆਪ ਦੀ ਸਿੰਘਣੀ ਬੀਬੀ ਗੁਰਵਿੰਦਰ ਕੌਰ ਨੇ ਜੁਝਾਰੂ ਸਰਗਰਮੀਆਂ ਜਾਰੀ ਰੱਖੀਆਂ।ਸੰਨ 1985 ਵਿੱਚ ਬੀਬੀ ਬਿਮਲ ਕੌਰ ਖਾਲਸਾ ਦੇ ਨਾਲ ਸ੍ਰੀ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ਚ ਰਹਿਣ ਕਾਰਨ ਸ਼੍ਰਮਣੀ ਕਮੇਟੀ ਦੀ ਟਾਸਕ ਫ਼ੋਰਸ ਦੇ ਇੱਕ ਜਵਾਨ ਦਾ ਕਤਲ ਕੇਸ ਆਪ ਦੀ ਸਿੰਘਣੀ 'ਤੇ ਪਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।ਭਾਈ ਬਿਸ਼ਨੰਦੀ ਜੇਲ੍ਹ ਵਿੱਚ ਹੀ ਸਨ,ਜਦੋਂ ਫ਼ੈਡਰੇਸ਼ਨ ਦੀ ਗਰਲਜ਼ ਵਿੰਗ ਕਾਦੀਆਂ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਂਨ ਪਿੰਕੀ ਦੇ ਘਰ ਪੁਲੀਸ ਨੇ ਛਾਪਾ ਮਾਰਿਆ ਤੇ ਉੱਥੋਂ ਪਿੰਕੀ ਦੇ ਨਾਲ ਆਪ ਦੀ ਸਿੰਘਣੀ ਬੀਬੀ ਗੁਰਵਿੰਦਰ ਕੌਰ ਨੂੰ ਵੀ ਫਡ਼ ਲਿਆ ਗਿਆ।ਫ਼ੈਡਰੇਸ਼ਨ ਵਰਕਰਾਂ ਦੀ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰੀ ਆਮ ਗੱਲ ਸੀ,ਜਿਸ ਦੀ ਇੱਕ ਦਿਨ ਬਾਅਦ ਹੀ ਰਿਹਾਈ ਹੋ ਗਈ।ਬੀਬੀ ਗੁਰਵਿੰਦਰ ਕੌਰ ਦੀ ਰਿਹਾਈ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪੁਲੀਸ ਨੂੰ ਪਤਾ ਲੱਗ ਗਿਆ ਕਿ ਇਹ ਬੀਬੀ ਰੂਪੋਸ਼ ਹੈ।ਪੁਲੀਸ ਨੇ ਸਾਰੇ ਇਲਾਕੇ ਦੀ ਨਾਕਾਬੰਦੀ ਕਰ ਦਿੱਤੀ।ਬੀਬੀ ਗੁਰਵਿੰਦਰ ਕੌਰ ਦੇ ਨਾਲ ਇਸ ਵੇਲੇ ਹਰਿਜੰਦਰ ਸਿੰਘ ਜਿੰਦਾ ਅਰਜਨਪੁਰਾ ਅਤੇ ਇੱਕ ਹੋਰ ਨੌਜਵਾਨ ਸੀ।ਇਹਨਾਂ ਤਿੰਨਾਂ ਨੂੰ ਹੀ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕਰ ਕੇ ਕਾਦੀਆਂ ਥਾਣੇ ਵਿੱਚ ਲਿਜਾਇਆ ਗਿਆ।ਪੁਲੀਸ ਅਫ਼ਸਰ ਪਛਾਣ ਨਹੀ ਸਕੇ ਕਿ ਬੀਬੀ ਦੇ ਨਾਲ ਫਡ਼ਿਆ ਗਿਆ ਭਾਈ ਹਰਜਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਜਿੰਦਾ ਅਰਜਨਪੁਰਾ ਹੈ,ਜਿਸ ਦੀ ਪੁਲੀਸ ਨੂੰ ਕਈ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਵਾਰਦਾਤਾਂ'ਚ ਤਲਾਸ਼ ਸੀ।ਪੁਲੀਸ ਦੇ ਇਸ ਅਨਜਾਣਪੁਣੇ ਦਾ ਲਾਭ ਉਠਾ ਕੇ ਜਿੰਦਾ ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਸਾਥੀ ਨੌਜਵਾਨ ਕਾਦੀਆਂ ਥਾਣੇ 'ਚੋਂ ਭੱਜ ਨਿਕਲੇ।ਤੁਰੰਤ ਹੀ ਵਾਇਰਲੈੱਸਾਂ ਖਡ਼ਕ ਗਈਆਂ।ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਸਾਰੇ ਨਾਕੇ ਅਤੇ ਚੌਂਕੀਆਂ ਵਿਚਲੀ ਪੁਲੀਸ ਹਰਕਤ ਵਿੱਚ ਆ ਗਈ।ਤਰੁੰਤ ਕਾਰਵਾਈ ਹੋ ਜਾਣ ਕਾਰਨ ਦੋਵੇਂ ਨੌਜਵਾਨ ਝੋਨੇ ਦੇ ਖੇਤ ਵਿੱਚ ਘੇਰੇ ਗਏ ਅਤੇ ਦੁਬਾਰਾ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕਰ ਕੇ ਥਾਣੇ ਲਿਜਾਏ ਗਏ।ਉੱਥੇ ਆਏ ਵੱਡੇ ਅਫ਼ਸਰਾਂ ਨੇ ਭਾਈ ਜਿੰਦੇ ਨੂੰ ਪਛਾਣ ਲਿਆ।ਮੌਕੇ 'ਤੇ ਬਾਰਡਰ ਰੇਂਜ ਦਾ ਆਈ ਜੀ ਅਤੇ ਉਸ ਪਿੱਛੋਂ ਡੀ.ਸੀ.ਪੀ.ਰਿਬੈਰੋ ਵੀ ਆਇਆ।ਫਿਰ ਸਖ਼ਤੀ ਦਾ ਦੌਰ ਅਰੰਭ ਹੋਇਆ ਤੇ 22ਦਿਨ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਥਾਣਿਆਂ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਕੇ ਤਿੰਨਾਂ ਉੱਪਰ ਅਥਾਹ ਤਸ਼ੱਦਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।ਇਸ ਪਿੱਛੋਂ ਬੀਬੀ ਗੁਰਵਿੰਦਰ ਕੌਰ 'ਤੇ ਕਈ ਕੇਸਾਂ ਪਾ ਕੇ ਸੰਗਰੂਰ ਜੇਲ੍ਹ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।ਅੱਠ ਮਹੀਨੇ ਜੇਲ੍ਹ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਕੇ ਬੀਬੀ ਗੁਰਵਿੰਦਰ ਕੌਰ ਜ਼ਮਾਨਤ ਕਰਵਾ ਕੇ ਬਾਹਰ ਆਈ ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਸੰਗਰੂਰ ਜੇਲ੍ਹ ਦੇ ਗੇਟ ਤੋਂ ਦੁਬਾਰਾ ਚੁੱਕ ਲਿਆ।ਆਪ ਨੂੰ ਫ਼ਰੀਦਕੋਟ ਲਿਜਾਇਆ ਗਿਆ,ਜਿੱਥੇ ਐਸ.ਐਸ.ਪੀ.ਗੋਬਿੰਦ ਰਾਮ ਬੀਬੀ 'ਤੇ ਦਬਾਅ ਪਾਉਂਦਾ ਰਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਟੀ.ਵੀ.'ਤੇ ਪੰਜਾਬ ਅੰਦਰ ਚੱਲ ਰਹੇ ਸਿੰਘ ਸੰਘਰਸ਼ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਕਰੇ ਪਰ ਬੀਬੀ ਨੇ ਇਸ ਤੋਂ ਨਾਂਹ ਕਰ ਦਿੱਤੀ।ਫਿਰ ਆਪ ਨੂੰ ਮਾਨਸਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਤੰਗ ਪ੍ਰਸ਼ਾਨ ਕੀਤਾ ਜਾਣ ਲੱਗਾ।ਪਿੰਡ ਦੀ ਪੰਚਾਇਤ ਪੈਰਵੀ ਲਈ ਪਿੱਛੇ ਜਾਂਦੀ ਤਾਂ ਬੀਬੀ ਗੁਰਵਿੰਦਰ ਕੌਰ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਥਾਣੇ ਵਿੱਚ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ।ਅਖੀਰ ਪੰਦਰਾਂ ਕੁ ਦਿਨਾਂ ਬਾਅਦ ਸੰਗਤ ਦੇ ਵਿੱਛ ਰੋਸ ਪੈਦਾ ਹੋ ਜਾਣ ਦੇ ਡਰੋਂ ਬੀਬੀ ਗੁਰਵਿੰਦਰ ਕੌਰ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।ਭਾਈ ਜੋਗਾ ਸਿੰਘ ਬਿਸ਼ਨੰਦੀ ਨਾਭੇ ਜੇਲ੍ਹ ਵਿੱਚ ਹੀ ਸੀ,ਜਦੋਂ 22 ਅਗਸਤ 1990 ਨੂੰ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਫ਼ੋਰਸਾਂ ਦੀਆਂ ਕਾਲੀਆਂ ਬਿੱਲੀਆਂ ਨੇ ਆਪ ਦੀ ਸਿੰਘਣੀ ਗੁਰਵਿੰਦਰ ਕੌਰ ਦੀ ਛੋਟੀ ਭੈਣ ਮਨਜੀਤ ਕੌਰ ,ਜੋ+1 ਪਾਸ ਕਰ ਕੇ ਹਟੀ ਸੀ,ਨੂੰ ਘਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਗੋਲੀਆਂ ਮਾਰ ਕੇ ਕਤਕ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।

ਚਾਰ ਸਾਲ ਜੇਲ੍ਹ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਕੇ ਭਾਈ ਜੋਗਾ ਸਿੰਘ ਬਿਸ਼ਨੰਦੀ ਨਾਭੇ ਜੇਲ੍ਹ 'ਚੋਂ ਜ਼ਮਾਨਤਾਂ ਤੇ ਰਿਹਾਅ ਹੋਏ।ਪੁਲੀਸ ਵੱਲੋਂ ਆਪ ਨੂੰ ਜੇਲ੍ਹ ਦੇ ਦਰਵਾਜੇ ਤੋਂ ਹੀ ਦੁਬਾਰਾ ਚੁੱਕ ਲੈਣ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਸੀ,ਪਰ ਕੁਦਰਤੀ ਹੀ ਉਸੇ ਹੀ ਦਿਨ ਜੇਲ੍ਹ 'ਚੋਂ ਸ੍ਰੀ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਜਥੇਦਾਰ ਭਾਈ ਗੁਦੇਵ ਸਿੰਘ ਕਾਉਂਕੇ ਦੀ ਰਿਹਾਈ ਹੋਈ।ਆਪ ਭਾਈ ਕਾਉਂਕੇ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲੇ,ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਵਾਗਤ ਲਈ ਜੇਲ੍ਹ ਦੇ ਬਾਹਰ ਜਜ਼ਾਰਾਂ ਸੰਗਤਾਂ ਦਾ ਇਕੱਠ ਸੀ।ਇਸ ਕਾਰਨ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਪੁਲੀਸ ਆਪ ਨੂੰ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਨਾ ਕਰ ਸਕੀ ਤੇ ਆਪ ਆਪਣੇ ਘਰ ਪਹੁੰਚ ਗਏ।ਪੁਲੀਸ ਨੇ ਆਪ ਦੀ ਪੈਡ਼ ਨੱਪਣੀ ਜਾਰੀ ਰੱਖੀ,ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਆਪ 15 ਦਿਨ ਘਰ ਰਹਿਣ ਪਿੱਛੋਂ ਫਿਰ ਰੂਪੋਸ਼ ਹੋ ਗਏ।ਆਪ ਫਿਰ ਪੂਰੀ ਤਨਦੇਹੀ ਅਤੇ ਚਡ਼੍ਹਦੀ ਕਲਾ ਨਾਲ ਪੰਥਕ ਸੰਘਰਸ਼ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਪਾਉਣ ਲੱਗੇ।ਅਖੀਰ ਉਹ ਦਿਨ ਆ ਗਿਆ ਜੋ ਕਿ ਹਰ ਇੱਕ ਜੁਝਾਰੂ ਅਥਵਾ ਇਨਕਲਾਬੀ ਦੇ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਆਉਣਾ ਅਟਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਮਿਤੀ 7  ਦਿਸੰਬਰ 1992 ਨੁੰ ਸ਼ਾਮ 7:30 ਵਜੇ ਬਟਾਲੇ ਕੋਲ ਆਪ ਦਾ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਫ਼ੋਰਸਾਂ ਨਾਲ ਮੁਕਾਬਲਾ ਹੋ ਗਿਆ ਤੇ ਆਪ ਸੈਂਕਡ਼ੇ ਵੈਰੀਆਂ ਨਾਲ ਸੂਰਮਗਤੀ ਨਾਲ ਜੁਝਦੇ ਹੋਏ ਸ਼ਹਾਦਤ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਗਏ॥

ਕੌਮ ਸ਼ਹੀਦ ਭਾਈ ਜੋਗਾ ਸਿੰਘ ਜੀ ਬਿਸ਼ਨੰਦੀ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਕੋਟਿ ਕੋਟਿ ਪ੍ਰਨਾਮ ਕਰਦੀ ਹੈ |

ਦਾਸ ਅਤੇ ਅਦਾਰਾ ਮੀਡੀਆ ਖਾਲਿਸਤਾਨ ਸ਼ਹੀਦਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਰਧਾ ਦੇ ਫੁੱਲ ਭੇਟਾ ਕਰਦਾ ਹੈ |

KhalsaRaj131699@gmail.com