ਭਾਈ ਜਗਤਾਰ ਸਿੰਘ ਜੱਗੀ ਜੌਹਲ

ਮੈਨੂ ਗੋਰ ਨਾਲ ਵੇਖੋ ਮੈਂ ''ਮਹਿਸ਼ਾਸੁਰ'' ਦੀ ਵਾਰਿਸ ਹਾਂ

ਮੈਨੂ ਗੋਰ ਨਾਲ ਵੇਖੋ ਮੈਂ ''ਮਹਿਸ਼ਾਸੁਰ'' ਦੀ ਵਾਰਿਸ ਹਾਂ


ਦਸ਼ਾਹਿਰਾ  ,ਦਸ਼ਾਹਿਰਾ  ਜਾਂ ਨਰਾਤਾ  ਹਿੰਦੂ ਧਾਰਮਿਕ ਤਿਓਹਾਰ ਹਨ  , ਅਸੁਰ ਰਾਜਾ ਮਹਿਸ਼ਾਸੁਰ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਮਨ੍ਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦਿਆਂ ਆਰੀਆਂ ਰਾਹੀਂ ਹੱਤਿਆ ਅਤੇਸਮੂਹਿਕ ਨਰ-ਸੰਘਾਰ ਦਾ ਮਹੂਰਤ .

ਸਮੂਚਾ ਵੈਦਿਕ ਸਾਹਿਤ ਸੁਰ - ਅਸੁਰ ਜਾਂ ਦੇਵ - ਦਾਨਵਾਂ ਦਾ ਯੁੱਧ ਵਰਣਨੋਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਪਇਆ ਹੈ

ਲੇਕਿਨ ਸੱਚ ਕੀ ਹੈਂ ?
ਅਸੁਰ ਕੌਣ ਹਨ  ?
ਅਤੇਭਾਰਤੀ ਸੱਭਿਅਤਾ , ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ ਅਤੇ ਸਮਾਜ- ਵਿਵਸਥਾ ਦਾ ਵਿਕਾਸ ਵਿੱਚ ਓਨਾਂ ਦੀ ਕੀਸਮੂਲੀਅਤ ਰਹੀ  ?

 ਮੈਂ ਆਪ ਦੀ  ਜਾਣ-ਪਛਾਣ ਅਸੁਰ ਵੰਸ਼ ਦੀ ਇੱਕ ਮੁਟਿਆਰ ਨਾਲ ਕਰਵਾਉਂਦਾ ਹਾਂ .

ਅਸਲ ਸਚ  , ਸਦੀਆਂ ਨਾਲ ਚੱਲ ਆ ਰਿਹੇ ਅਸੁਰਾਂ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਹਿੰਸਕ ਖੂਨ-ਖਰਾਬਾ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਅੱਜ ਵੀਝਾਰਖੰਡ ਅਤੇ ਛੱਤੀਸਗਢ ਦਿਆਂ ਕੁਝ ਇਲਾਕਿਆਂ ਅਸੁਰਾਂ ਦੀ ਹੋਂਦ ਬਚੀ ਹੋਈ ਹੈ 
ਇਹਅਸੁਰ ਕਿਸੇ  ਪਖੋਂ ਵੀ  ਹਿੰਦੂ ਧਰਮਗ੍ਰੰਥ ਵਿੱਚ ਵਰਣਿਤ ' ਰਾਖਸ਼ ' ਜਿਹੇ  ਨਹੀਂ ਹਨ  .
ਮੇਰੇ  ਅਤੇ ਆਪਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹੀ ਇਨਸਾਨ ਹਨ 
ਪਰ  21 ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ  ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਵੀ ਅਸੁਰਾਂਦੇ  ਪ੍ਰਤਿ ਨਾ ਤਾਂ ਨਜਰੀਆ ਬਦਲਿਆ ਹੈਂ ਅਤੇ ਨਾਹੀ ਉਨਾਂ  ਖਿਲਾਫ ਹਮਲੇ ਬੰਦ ਹੋਏ ਹਨ .
ਸਿੱਖਿਆ, ਸਾਹਿਤ , ਰਾਜਨੀਤੀ ਆਦਿ ਜੀਵਨ - ਸਮਾਜਦਿਆਂ ਸਾਰੀ ਜੀਵਨ ਰੀਤਾਂ  ਰਾਖਸ਼ ' ਦਾ ਖਿਲਾਫ ਪ੍ਰਤੱਖ - ਅਪ੍ਰਤੱਖ ਬਰਾਹਮਣਵਾਦੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਦਾ ਹੀ ਤੇਜ਼ ਹਨ .

1 ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ' ਅਸੁਰ ' ਨੂੰ ਆਦਿਮ ਜਨਜਾਤੀ ਦੀ  ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਵਿੱਚ ਰਖਿਆ  ਹੈਂ .
ਅਰਥਾਤਆਦਿਵਾਸੀ ਵਿੱਚ ਵੀ ਪ੍ਰਾਚੀਨ .
ਸੰਘਣਿਆਂਜੰਗਲਾਂ ਦੀ ਬੀਚ ਉਚਾਈ ਪਰ ਵੱਸ ਨੇਤਰਹਾਟ ਪਠਾਰ ਪਰ ਰਹਿਣ ਵਾਲ਼ੀ ਸ਼ੁਸ਼ਮਾ ਅਸੁਰ  ' ਆਦਿਮ ਜਨਜਾਤੀ ' ਅਸੁਰ ਸਮੁਦਾਇਨਾਲ ਆਉਂਦੀ ਹੈਂ .
ਸ਼ੁਸ਼ਮਾ  ਗਾਂਵ ਸਖੁਆਪਾਨੀ ( ਡੁੰਬਰਪਾਟ ) , ਪੰਚਾਇਤਗੁਰਦਾਰੀ , ਪ੍ਰਖੰਡ ਬਿਸ਼ੁਨਪੁਰ , ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਗੁਮਲਾ ( ਝਾਰਖੰਡ )ਦੀ  ਰਹਿਣ ਵਾਲ਼ੀ ਹੈਂ .
ਉਹ ਆਪਣੇ ਆਦਿਮਆਦਿਵਾਸੀ ਸਮੁਦਾਇ ਅਸੁਰ ਸਮਾਜ ਵਿਚੋ ਪਹਿਲੀ ਲਿਖਾਰੀ ਹੈ 
ਇਹਸਾਧਾਰਣ ਜਹੀ ਗੱਲ  ਨਹੀਂ ਹੈਂ .
ਕਿਉਂਕਿਉਹ ਉਸ ਅਸੁਰ ਸਮੁਦਾਇ ਨਾਲ ਆਉਂਦੀ ਹੈਂ ਜਿਸਦਾ ਅੱਖਰਾਂ ਨਾਲ ਹੁਣੇ ਹੀ  ਰਿਸ਼ਤਾ ਕਾਇਮਹੋਇਆ ਹੈਂ .

ਸ਼ੁਸ਼ਮਾ  ਇੰਟਰ ਪਾਸ ਹੈਂ ਪਰ ਆਪਣੀ ਸਮੁਦਾਇ ਦੀ ਹੋਂਦ ਦੇ  ਸੰਕਟ ਨੂੰ ਉਹ ਬਖੂਬੀ ਪਛਾਣਦੀ ਹੈਂ .

ਝਾਰਖੰਡ ਦਾ ਨੇਤਰਹਾਟ ,ਜੋ ਇੱਕ ਬੇਹੱਦ ਖੂਬਸੂਰਤ ਕੁਦਰਤੀਰਹਵਾਸ ਹੈਂ ਅਸੁਰ ਆਦਿਵਾਸੀ ਦਾ ,ਉਹ ਬਿਡਲਾ ਦਾ ਬਾਕਸਾਇਟ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਦਾਕਾਰਨ ਲਗਾਤਾਰ ਬਣਦਾ  ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ |

ਆਦਿਮਜਨਜਾਤੀਆਂ ਲਈ ਕੇਂਦਰ ਅਤੇ ਝਾਰਖੰਡ  ਰਾਜ ਸਰਕਾਰਾਂਰਾਹੀਂ ਆਦਿਮ ਜਨਜਾਤੀ ਦਾ ਲਈ ਚਲਾ ਜਾ ਰਹਿ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਕਲਿਆਣਕਾਰੀ ਕਾਰਜਸੂਚੀ ਅਤੇ ਬਿਡਲਾ ਦਾ ਖਨਨਉੱਦਮ ਦਾ ਬਾਵਜੂਦ ਅਸੁਰ ਆਦਿਮ ਆਦਿਵਾਸੀ ਸਮੁਦਾਇ ਵਿਕਾਸ ਦੇ ਹਾਸ਼ੀਏ  ਉੱਤੇ ਹੈਂ .

ਓਹ ਹ ਅਘੋਸ਼ਿਤਅਤੇ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਯੁੱਧਾਂ ਵਿੱਚ ਲਗਾਤਾਰ ਮਾਰੇ  ਜਾਰਿਹੇ ਹਨ 
ਸਾਲ 1981 ਵਿੱਚ ਝਾਰਖੰਡ ਵਿੱਚ ਅਸੁਰ ਦਾ ਜਨਸੰਖਿਆ 9100 ਸੀ ਜੋ ਸਾਲ 2003ਵਿੱਚ 7793 ਤਕ ਰਹਿ ਗਈ | 
ਜਦਕਿਅੱਜ ਦੀ  ਤਰੀਖ਼ ਵਿੱਚ ਛੱਤੀਸਗਢ ਵਿੱਚ ਅਸੁਰ ਦੀਕੁੱਲ ਆਬਾਦੀ ਮਹਿਜ਼ 305 ਹੈ .

ਉਵੇਂਛੱਤੀਸਗਢ ਦਾ ਅਗਰੀਆ ਆਦਿਵਾਸੀ ਸਮੁਦਾਇ ਨੂੰ ਵੈਰੈਰ ਏਲਵਿਨ ਨੇ ਅਸੁਰ ਹੀ ਮੰਨਿਆ ਹੈਂ .

ਕਿਉਂਕਿਅਸੁਰ ਅਤੇ ਅਗਰੀਆ ਦੋਨੋਂ ਹੀ ਸਮੁਦਾਇ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਧਾਤੁਵੈਗਿਆਨਿਕ ਸੀ  ਜੋ ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਪੇਸ਼ਾ ਲੋਹੇ ਦਾ ਸ਼ੋਧਨ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ ਸੀ |
ਅੱਜ ਦਾਭਾਰਤ ਦਾ ਸਮੂਚਾ ਲੋਹਾ ਅਤੇ ਸਟੀਲ ਉੱਦਮ ਅਸੁਰ ਦਾ ਹੀ ਗਿਆਨ ਦਾ ਅਧਾਰ ਪਰ ਵਿਕਸਤ ਹੋਇਆ ਹੈਂ ਪਰਓਨਾਂ  ਦੁਨੀਆ ਦੇ  ਉਦਯੋਗਿਕ ਵਿਕਾਸ ਲਈ  ਸਬਸੇ ਬਡੀ ਕੀਮਤ ਵੀ ਇਹ ਹੀ ਚੁਕਾਈ ਹੈਂ .

1872 ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ ਦੇਸ਼ਵਿੱਚ ਪਹਲੀ ਜਨਗਣਨਾ ਹੋਈ ਸੀ , ਤਦ ਜਿਨ੍ਹਾਂ 18 ਜਨਜਾਤੀਆਂਨੂੰ ਮੂਲ ਆਦਿਵਾਸੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਵਿੱਚ ਰਖਿਆ  गया ਸੀ , ਉਹ ਅਸੁਰ ਆਦਿਵਾਸੀ ਪਹਿਲਾਂ ਨੰਬਰ ਉੱਤੇ ਸੀ , ਲੇਕਿਨ ਪਿਛਲੇ ਡੇਢ ਸੌ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਆਦਿਵਾਸੀਸਮੁਦਾਇ ਨੂੰ ਲਗਾਤਾਰ ਪੀਛੇ ਹੀ ਧੱਕਿਆ ਗਿਆ ਹੈਂ .

ਮਹਿਸਹਸੁਰਝਾਰਖੰਡ ਅਤੇ ਛੱਤੀਸਗਢ ਦਾ ਅਲਾਵਾ ਪੱਛਮ ਬੰਗਾਲ ਦੀ ਤਰਾਈ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕੁਝ ਸੰਖਿਆ ਵਿੱਚਅਸੁਰ ਸਮੁਦਾਇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ |
ਉਥੇ ਦੇਅਸੁਰ ਬੱਚੇ ਮਿੱਟੀ ਨਾਲ ਬਣੇ ਸ਼ੇਰਾਂ ਦੇ ਖਿਡੌਣਿਆਂ ਨਾਲ ਖੇਡਦੇ ਤਾਂ ਹਨ  ਪਰ ਓਨਾਂਦੇ  ਸਿਰ ਕੱਟ ਕੇ .
ਕਿਉਂਕਿਓਨਾਂਦਾ  ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਹੈਂ ਕਿ ਸ਼ੇਰ ਉਸ ਦੁਰਗਾ ਦੀ ਸਵਾਰੀਹੈਂ , ਜੋ ਉਨਕੇ ਪੂਰਵਜਾਂ ਦਾ ਨਰ-ਸੰਘਾਰ ਕੀਤਾ ਸੀ .

ਬੀਬੀਸੀਦੀ  ਇੱਕ ਰਪਟ ਵਿੱਚ ਜਲਪਾਈਗੁਡੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇਵਿੱਚ  ਅਲੀਪੁਰਦੁਆਰ ਦੇ ਨੇੜੇ  ਮਾਝੇਰਡਾਬਰੀ ਚਾਹ ਬਗਾਨ ਵਿੱਚ ਰਹਿਨ ਵਾਲੇ ਦਹਾਰੂ ਅਸੁਰਕਹਿੰਦੇ ਹਨ , ਮਹਿਸ਼ਾਸੁਰ ਦੋਨੋਂ ਲੋਕਾਂ - ਯਾਨੀ ਸਵਰਗ ਅਤੇ ਪ੍ਰਿਥਵੀ ਤੇ ਸਬ ਤੋਂ  ਜਿਆਦਾ ਤਾਕਤਵਰ ਸੀ .
ਦੇਵਤਿਆਂਨੂੰ ਲੱਗਦਾ ਸੀ ਕਿ ਜੇਕਰ ਮਹਿਸ਼ਾਸੁਰ ਲੰਮੇ ਸਮਾਂ ਤਕ ਜੀਵਤ ਰਿਹਾ ਤਾਂ ਲੋਕ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾਕਰਨਾ ਛੋਡਨਾ ਦਿਆਂਗੇ .
ਇਸਲਈਉਨ ਸਬਨੇ ਮਿਲ ਕੇ ਧੋਖੇ ਨਾਲ ਉਹ ਮਾਰ ਲਿਆ |

ਮਹਿਸ਼ਾਸੁਰਦਾ ਮਾਰ ਜਾਨ ਦਿਆਂ ਬਾਦ ਹੀ ਹਮਾਰੇ ਪੁਰਖੇ ਨੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਬੰਦ ਕੇ ਦਿੱਤੀ ਸੀ .
ਅਸੀਂਹੁਣ ਵੀ ਓਸੇ  ਪਰੰਪਰਾ ਦਾ ਪਾਲਨ ਕਰ ਰਿਹੇ  ਹਾਂ .

ਸ਼ੁਸ਼ਮਾਅਸੁਰ ਵੀ ਝਾਰਖੰਡ ਵਿੱਚ ਇਹਨਾਂ ਸਵਾਲ ਹਟਾਉਂਦੀ ਹੈਂ .
ਉਹਕਹਿੰਦੀ ਹੈਂ , ਮੈਂ ਸਕੂਲ ਦਿਆਂ ਕਿਤਾਬਵਿੱਚ ਪੜਿਆ ਹੈ  ਕਿ ਅਸੀਂ  ਰਾਖਸ਼ ਹਾਂ ਅਤੇ ਸਾਡੇ  ਪੁਰਖੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸਤਾਉਣ  , ਲੁੱਟ , ਮਾਰ ਦਾ ਕਾਮ ਕਰਦੇ ਸੀ .
ਏਸਲਈ  ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਅਸੁਰਾਂ  ਦਾ ਵਿਨਾਸ਼ ਕੀਤਾ .
ਸਾਡੇਪੁਰਖਿਆਂ  ਦੀ ਨਦਲ ਕੁਸ਼ੀ ਕੀਤੀ ਗਈ
ਸਾਡੇ  ਸਮੁਦਾਇ ਦਾ ਨਰ-ਸੰਘਾਰ ਕੀਤਾ .
ਸਾਡੇਕਤਲੇਆਮ  ਦੀ ਜਿੱਤ ਦੀ ਯਾਦ  ਵਿੱਚ ਹੀ ਹਿੰਦੂ ਲੋਕ ਦੁਸਹਿਰਾ ਜਿਹੇ  ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਨੂੰ ਮਨਾਉਂਦੇ ਹਨ .
ਜਦਕਿ ਮੈਂਬਚਪਨ ਨਾਲ ਦੇਖਿਆ ਅਤੇ ਮਹਸੂਸਾ ਹੈਂ ਕਿ ਅਸੀਂ ਕਿਸੇ ਦਾ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਲੁਟਿਆ 
ਉਲਟਾ ਉਹ ਹੀਲੁੱਟ ਮਾਰ ਕਰ ਰਿਹੇ ਹਨ 
ਬਿਡਲਾ ਹੋ , ਸਰਕਾਰ ਹੋ ਜਾਂ ਫਿਰ ਬਾਹਰੀ ਸਮਾਜ ਹੋ , ਇਹਨਾਂ ਸਾਰੇ  ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਸਾਡੇ  ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਆ ਸਾਡਾ ਸਭਕੁਝ ਲੁੱਟ ਲਇਆ ਅਤੇ ਲੁੱਟਰਿਹੇ ਹਨ |
ਸਾਡੇ  ਆਪਣੇ ਪਾਣੀ , ਜੰਗਲ , ਜਮੀਨ ਹੀ ਨਹੀਂ ਬਲਕਿਸਾਡੀ  ਭਾਸ਼ਾ - ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ ਨਾਲ ਵੀ ਹਰ ਪ੍ਰਤੀਦਿਨ ਵਿਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈਂ .
ਤਾਂਆਪਲੋਗ ਸੋਚ ਰਾਖਸ਼ ਕੌਣ ਨੇ ?
ਇੱਥੇ ਇਹ ਜਾਣਨਾ ਵੀ ਪ੍ਰਾਸੰਗਿਕ ਹੋਏਂਗਾ ਕਿ ਭਾਰਤ ਦਾ ਅਧਿਕਾਂਸ਼ ਆਦਿਵਾਸੀ ਸਮੁਦਾਇ ' ਰਾਵਣ ' ਨੂੰ ਅਪਣਾ ਵੰਸ਼ਜ ਮੰਨਦੇ ਹਨ |
ਦੱਖਣਦਾ ਅਨੇਕ ਦਰਵਿਡ ਸਮੁਦਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਰਾਵਣ ਦੀ ਅਰਾਧਨਾ ਦਾ ਪ੍ਰਚਲਨ ਹੈਂ .
ਬੰਗਾਲ , ਉਡੀਸਾ , ਅਸਮ ਅਤੇ ਝਾਰਖੰਡਦਿਆਂ ਆਦਿਵਾਸੀ ਵਿੱਚ ਸਬਸੇ ਬਡਾ ਆਦਿਵਾਸੀ ਸਮੁਦਾਇ ' ਸੰਤਾਲ ' ਵੀ ਖ਼ੁਦ ਨੂੰ ਰਾਵਣ ਦਾ  ਵੰਸ਼ਜਮਨਦਾ ਹੈ |
ਝਾਰਖੰਡ- ਬੰਗਾਲ ਦੇ ਸੀਮਾਵਰਤੀ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਤਾਂਬਕਾਇਦਾ ਨਰਾਤਾ ਜਾਂ ਦੁਸਹਿਰਾ ਦਾ ਸਮੈ ਹੀ ' ਰਾਵਣੋਤਸਵ ' ਦਾ ਆਯੋਜਨ ਹੁੰਦਾਹੈਂ .
ਇਹਨਾਂ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸੰਤਾਲ ਲੋਕ ਅੱਜ ਵੀ ਆਪਣੇ ਬੱਚੋ ਦਾ ਨਾਮ ' ਰਾਵਣ ' ਰੱਖਦੇ ਹਨ |
ਝਾਰਖੰਡ ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ 2008  ਯੂਨਾਇਟੇਡ ਪ੍ਰੋਗਰੇਸਿਵ ਏਲਾਯੰਸ ' , ਯੂਪੀਏ ) ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਬਣੀ ਸੀ ਸੰਤਾਲ ਆਦਿਵਾਸੀ ਸਮੁਦਾਇ ਦਾ ਸ਼ਿਬੂ ਸੋਰੇਨ ਜੋ ਉਸ ਵਕਤ ਝਾਰਖੰਡ ਦਾਮੁੱਖਮੰਤਰੀ ਸੀ , ਉਨ੍ਹਾਂਨੇ ਰਾਵਣ ਨੂੰ ਮਹਾਨ ਵਿਦਵਾਨ ਅਤੇ ਅਪਣਾਕੁਲਗੁਰੁ ਦੱਸਦੇ ਹੋਏ ਦੁਸਹਿਰਾ ਦਾ ਦੌਰਾਨ ਰਾਵਣ ਦਾ ਪੁਤਲਾ ਜਲਾਉਣ ਨਾਲ਼ ਇਨਕਾਰ ਕਰ दिया ਸੀ .
ਮੁੱਖਮੰਤਰੀਰਹਿੰਦੇ ਹੋਏ ਸੋਰੇਨ ਨੇ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਕੋਈ ਵਿਅਕਤੀ ਆਪਣੇ ਕੁਲਗੁਰੁ ਨੂੰ ਕਿਸਤਰ੍ਹਾਂ ਜਲਾ ਸਕਦਾਹੈਂ |
 ਜੋ ਉਹ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈਂ , ਗੌਰਤਲਬ ਹੈਂ ਕਿ ਰਾਂਚੀ ਦਾ ਮੋਰਹਾਬਾਦੀ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬੀ ਅਤੇ ਹਿੰਦੂ ਬਰਾਦਰੀਸੰਗਠਨ ਰਾਹੀਂ ਆਯੋਜਿਤ ਦੁਸਹਿਰਾ ਤਿਉਹਾਰ ਦਾ ਦਿਨ ਮੁੱਖਮੰਤਰੀ ਰਾਹੀਂ ਹੀ ਰਾਵਣ ਦੇ ਪੁਤਲੇ ਨੂੰਜਲਾਉਣ ਦੀ ਪਰੰਪਰਾ ਹੈਂ .
ਭਾਰਤਵਿੱਚ ਆਦਿਵਾਸੀ ਦਾ ਸਬਸੇ ਬਡਾ ਬੁਦਵਿਜੀਵੀ ਅਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪਰਤ ਦਾ ਵਿਦਵਾਨ ਸਵ. ਡਾ. ਰਾਮਦਿਆਲ ਗੰਜਾ ਦਾ ਵੀ ਇਹਨਾਂ ਮਤ ਸੀ .
ਐਸਾ ਨਹੀਂ ਹੈਂ ਕਿ ਸਿਰਫ ਆਦਿਵਾਸੀ ਸਮੁਦਾਇ ਅਤੇ ਦੱਖਣ ਭਾਰਤ ਦਾ ਦਰਵਿਡ ਲੋਕ ਹੀ ਰਾਵਣਨੂੰ ਅਪਣਾ ਵੰਸ਼ਜ ਮੰਨਦੇ ਹਨ |
ਪੱਛਮੀਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦਾ ਬਦਾਇਊੰ ਦਾ ਮੁਹੱਲਾ ਸਾਹੂਕਾਰਾ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸਾਲਾਂ ਪੁਰਾਣਾ ਰਾਵਣ ਦਾ ਇੱਕ ਮੰਦਰਹੈਂ , ਜਿੱਥੇ ਉਸਦੀ ਮੂਰਤੀ  ਸ਼ਿਵ ਨਾਲੋਂ ਵੀ ਬਡੀ ਹੈਂ ਅਤੇ ਜਿੱਥੇ ਦੁਸਹਿਰਾ ਸ਼ੋਕ ਦਿਹਾੜਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈਂ .
ਇਸੇ  ਤਰ੍ਹਾਂ ਇੰਦੌਰ ਵਿੱਚ ਰਾਵਣਪ੍ਰੇਮੀਆਂ ਦਾ ਇੱਕ ਸੰਗਠਨ ਹੈਂ ,ਲੰਕੇਸ਼ ਮਿੱਤਰ ਮੰਡਲ |

ਰਾਜਸਥਾਨਦਾ ਜੋਧਪੁਰ ਵਿੱਚ ਗੋਹ ਅਤੇ ਸ਼੍ਰੀਮਾਲੀ ਸਮਾਜ ਉਥੇ ਦਾ ਰਾਵਣ ਮੰਦਰ ਵਿੱਚ ਹਰ  ਸਾਲ ਦਸ਼ਾਨਨ ਸ਼੍ਰਾਦਧ ਕਰਮ ਦਾ ਆਯੋਜਨ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇਦੁਸਹਿਰਾ ਦੇ ਦਿਨ ਸੂਤਕ  ਮੰਨਦੇ ਹਨ |
ਗੋਹ ਅਤੇ ਸ਼੍ਰੀਮਾਲੀ ਸਮਾਜ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈਂ ਕਿ ਰਾਵਣ ਓਨਾਂ ਦਾ ਪੂਰਵਜ  ਸੀ ਅਤੇ ਰਾਵਣ ਦੀ  ਰਾਨੀ ਮੰਦੋਦਰੀ ਇਥੋ ਦੀ ਮੰਡੋਰਕੀ ਸੀ |
ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਜੇਏਨਿਊ ਵਿੱਚ ਵੀ ਦਲਿਤ - ਆਦਿਵਾਸੀ ਅਤੇਪਿਛਡਨਾ ਵਰਗ ਦਿਆਂ ਛਾਤਰਾ ਨੇ ਬਰਾਹਮਣਵਾਦੀ ਦੁਸਹਿਰਾ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਵਿੱਚ ਆਯੋਜਨ ਕੀਤਾ ਸੀ |
ਸ਼ੁਸ਼ਮਾ  ਅਸੁਰ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਬੰਗਾਲ ਵਿੱਚ ਸੰਤਾਲੀ ਸਮੁਦਾਇ ਰਾਹੀਂਆਯੋਜਿਤ ਸ਼੍ਰਾਵਣੋਤਸਵ ਵਿੱਚ ਬਤੌਰ ਮੁੱਖ ਪਰਾਹੁਣਾ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੋਈ ਸੀ .

ਹੁਣੇਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਹਮਾਰੇ ਸੰਗਠਨ ਝਾਰਖੰਡੀ ਭਾਸ਼ਾ ਸਾਹਿਤ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ ਅਖਡਾ ਨੂੰ ਅਪ੍ਰੋਚ ਕਰਦੇ ਹਾਂਸ਼ੋਭਾ ਅਸੁਰ ਨੂੰ ਦੇਖਣੇ , ਬੁਲਾਉਣੇ ਅਤੇਜਾਣਨ ਲਈ .
ਸ਼ੁਸ਼ਮਾ  ਦਲਿਤ - ਆਦਿਵਾਸੀ ਅਤੇ ਪਿਛੜਿਆਂ ਜਾਤੀਆਂ ਦੇ  ਇਹ ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਸੰਗਠਨ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਹੋਈ ਹੈ |
ਕਈ ਜਗ੍ਹਾ  ਜਾ ਚੁਕੀ  ਅਤੇ ਨਵੇਂ ਥਾਂ ਜਾਨ ਤੇ ਸ਼ੁਸ਼ਮਾ  ਕਹਿੰਦੀ ਹੈਂ , ' ਮੈਨੂ  ਹੈਰਾਨੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈਂ ਕਿ ਪੜਿਆ  - ਲਿਖਿਆ  ਸਮਾਜ ਅਤੇ ਦੇਸ਼ ਹੁਣੇ ਵੀ ਸਾਨੂ ਅਸੁਰਾਂ ਨੂੰ  ਬਡਾ ਸਿਰ - ਵੱਡੇ ਦੰਦ  - ਨਾਖੁਨੋਂ ਅਤੇ ਧੋਖਾ - ਲੁਕਾਅ ਜਾਦੂ ਜਾਣ ਵਾਲ਼ਾ ਜੈਸਾ ਹੀ ਰਾਖਸ਼ ਮੰਨਦਾ ਹੈਂ .

ਲੋਕੀਮੇਰੇ ਵਿਚ ਰਾਖਸ਼ ਲ੍ਬ੍ਦੇ ਹਨ  , ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂਨੂੰ ਨਿਰਾਸ਼ਾ ਹੱਥ ਲੱਗਦੀ ਹੈਂ 
ਬਡੀਮੁਸ਼ਕਿਲ ਨਾਲ ਉਹ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਮੈਂ ਵੀ ਓਨਾਂ ਵਾਂਗ  ਇੱਕ ਇਨਸਾਨ ਹਾਂ |
ਸਾਡੇ  ਪ੍ਰਤੀ ਇਹ ਭੇਦਭਾਵ ਅਤੇ ਸ਼ੋਸ਼ਣ - ਉਤਪੀਡ਩ ਦਾ ਰਵੱਈਆ ਬੰਦ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ |
ਜੇਕਰਸਮਾਜ ਸਾਨੂ  ਇਨਸਾਨ ਮੰਨਦਾ ਹੈਂ ਤਾਂ ਉਹ ਆਪਣਿਆਂਸਾਰਿਆਂ ਧਾਰਮਿਕ  ਰਵਾਇਤਾਂ ਨੂੰ ਛਡੇ  ਅਤੇ ਸਰਵਜਨਕ ਅਪਮਾਨ ਅਤੇ ਨਸਲੀਯਵਿਨਾਸ਼ ਦਾ ਉਤਸਵ ਦੁਸਹਿਰਾ ਨੂੰ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸ਼ਰਮ ਦਾ ਦਿਨ ਦਾ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਬਦਲਨਾ ਹੋਏਂਗਾ |
ਗੱਲ ਇਥੇ ਹੀ ਨਹੀ ਖਤਮ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਅਜੇ ਬਹੁਤ ਕੁਝ ਹੈ ਜੋ ਸਾਨੂ ਆਪ ਖੋਜ ਰਾਹੀਂ ਲਬਨਾਹੈ |ਇਥੇ ਸਾਬਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕੀ ਅਸੁਰਕੋਈ ਵਖਰਾ ਵਰਗ ਨਹੀ ਸੀ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਹੈ |ਹੁਣ ਦੂਜੀ ਗਲ ਤੇ ਆਉਂਦੇ ਹਾਂ ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਜਿਨੀਆਂ ਵੀਦਲਿਤ, ਪਿਛੜੇ, ਅਤੇ ਆਦਿਵਾਸੀ ਹਨ ਇਹਹੀ ਅਸਲ ਚ ਏਥੋਂ ਦੇ ਮੁਲ ਅਸਲ ਮਲਿਕ ਹਨ ਅਤੇ ਆਰਿਆ ਬਾਹਰੋਂ ਆਏ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਹਨ |
ਦਲਿਤ ਅਤੇ ਪਿਛੜੇ ਵਰਗ ਵੀ ਓਹੀ ਦ੍ਰਵਿੜ ਲੋਕੀ ਹੀ ਹਨ ਜੋ ਆਰਿਆਂ ਅਗੇ ਘੁਟਨੇ ਟੇਕ ਬੈਠੇਸਨ ਓਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਐਨਾਂ ਆਰਿਆਂ ਨੇ ਆਪਣਾ ਦਾਸ ਬਣਾ ਲਇਆ ਅਤੇ ਓਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਤੋਂ ਆਪਣੇ ਕਮਕਰਵਾਇਆ ਕਰਦੇ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਦ੍ਰਵਿੜ ਕਹਾਉਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕੀ ਬਹੁਤ ਗੁਣੀ ਸਨ ਸ਼ਿਲਪਕਾਰ ਸਨ ਓਹ ਪਾਣੀ ਤੇਤੁਰਨ  ਦੀ ਕਲਾ ਜਾਣਦੇ ਸੀ, ਓਹ ਉੜਨਾ ਵੀ ਜਾਣਦੇ ਸੀ ਦਾਸ ਜਿਸ ਕਮ ਚ ਜੋ ਮਾਹਿਰ ਸੀ ਆਰਿਆਂ ਨੇ ਓਨੂੰ ਓਹੀ ਜਾਤੀਬਣਾ ਕੇ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਹੋਇਆ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਕੀ ਲੋਹਰ, ਚਮਾਰ, ਤਰਖਾਣ, ਸੁਨਾਰ,ਵਗੇਰਾ ਇਸੇ ਦਾਸ ਵਰਗਨੂੰ ਆਰਿਆਂ ਨੇ ਚੋਥਾ ਵਰਨ ਕਰਕੇ ਪ੍ਰਚਾਰਿਆ ਹੈ ਜਿਨੂ ਲੋਕੀ ''ਸ਼ੂਦਰ'' ਆਖਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਏਸ ਵਰਗ ਤੇ ਆਰਿਆਂ ਨੇ ਆਪਣਾ ਪੂਰਾ ਰੰਗ ਚੜਾ ਦਿਤਾ ਹੋਇਆ ਹੈ ਜੋ ਕੀਉਤਾਰਨਾ ਬਹੁਤ ਜਰੂਰੀ ਹੈ ਤਾਹੀਂ ਸਾਡੇ ਐਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਵਿਕਾਸ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਨਹੀ ਤਾਂ ਜੋ ਸਦੀਆਂਤੋਂ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਹੁੰਦਾ ਆਇਆ ਹੈ ਓਹ ਬਾਦਸਤੂਰ ਚਲਦਾ ਰਹੂਗਾ |